Voeding & gezondheid
Waarom diëten niet werken (en wat je dan wel doet)
Stop met diëten en start met een voedingspatroon dat je de rest van je leven volhoudt.
Ik geloof niet in diëten. Een dieet is iets tijdelijks, en daarna kom je vaak dubbel en dwars aan. Herkenbaar? Ik spreek regelmatig mensen die het wiel al meerdere keren hebben uitgevonden. Het ene dieet na het andere, met wisselend succes en veel frustratie.
Ik geloof in een voedingspatroon dat je de rest van je leven kunt volhouden. Een patroon waarin je goed voor je lichaam zorgt, omdat je er maar een hebt in dit leven. Met eten dat voedt en niet alleen maar vult. En met ruimte voor het echte leven.
Want gezond eten hoeft niet te betekenen dat je jezelf afzondert van je omgeving. Sociale contacten zijn juist heel belangrijk voor je gezondheid, en samen eten zit diep verweven in onze cultuur.
Wat is gezonde voeding eigenlijk?
Geen enkel product is op zichzelf gezond of ongezond. Een appel is gezond. Maar als dat het enige is wat je eet op een dag, dan is het allesbehalve gezond. Het gaat om het geheel van je eetpatroon.
Toch zijn er een aantal vuistregels waar de meeste voedingsdeskundigen en wetenschappers het over eens zijn. Als je die toepast, doe je het al beter dan de meeste mensen.
Kies kleur. Eet elke dag een grote variatie aan groenten en fruit. Verschillende kleuren, verschillende soorten. Voedingsonderzoeker Tim Spector toont aan dat variatie in plantaardig voedsel direct samenhangt met een gezondere darmflora — wat bijdraagt aan je energie, immuunsysteem en zelfs je stemming.
Kies voor onbewerkt. Meer dan vijf ingrediënten op de verpakking? Laat het liever liggen. Onderzoek in het British Medical Journal laat zien dat een hoge inname van ultrabewerkt voedsel samenhangt met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en obesitas.
Kies voor volkoren. Meer vezels, langzamere koolhydraten en een stabieler bloedsuiker.
Eet overwegend plantaardig. Michael Pollan vat het prachtig samen: “Eat food. Not too much. Mostly plants.” Simpel, maar krachtig.
Drink geen calorieën. Vermijd drankjes met suiker, alcohol en zoetstoffen. Kies voor water, thee of koffie met mate.
De 80/20 regel: ruimte voor het echte leven
Een van de eerste dingen die ik meeneem in mijn voedingsadvies is de 80/20 regel. Eet 80 procent van de tijd gezond en geef jezelf 20 procent ruimte voor het echte leven. Die verjaardag. Die borrel. Die zaterdagavond op de bank met iets lekkers.
Die ruimte is niet alleen oké, die is nodig. Want als je jezelf te streng aanpakt, is de kans groot dat je terugvalt en juist meer eet dan je zou willen. Onderzoekers noemen dit het “what the hell effect”: zodra je eenmaal de grens overschrijdt, denk je meteen — dan kan het allemaal wel. En dan gaat het pas echt mis.
De 80/20 benadering voorkomt dat. Je leeft gezond, maar je leeft ook gewoon. En dat is precies wat een voedingspatroon tot iets houdbaars maakt. Geen tijdelijk dieet, maar een manier van leven.
Wanneer je eet, doet er ook toe
Voor je bloedsuikerspiegel maken de eetmomenten echt uit. Stel dat je elk uur iets eet, dan blijft je bloedsuiker constant pieken en dalen, waardoor je steeds meer trek krijgt. Voor je systeem is het goed om je spijsvertering elke dag rust te geven — minimaal 12 uur tussen je laatste en je eerste maaltijd.
Overdag eet je bij voorkeur drie maaltijden met drie tot vijf uur ertussen. Geen gouden regel, want ieder lichaam is anders. Maar bewust zijn van je eetmomenten is al een grote stap.
Waarom eet je eigenlijk?
Dit is misschien wel de meest interessante vraag. Ik ken veel mensen die precies weten wat gezonde voeding is, maar die toch ineens een aanval krijgen en grote hoeveelheden snacks naar binnen werken. Niet omdat ze honger hebben, maar omdat ze een leegte willen vullen, zichzelf willen verdoven of afleiden.
Daarnaast eten we ook omdat het zo hoort. We zijn al vanaf onze jeugd geconditioneerd dat eten bij vieren hoort. Jarig? Taart. Bezoek? Iets lekkers bij de koffie. Gevallen? Snoepje erop.
En dat is helemaal niet erg, zolang je het bewust doet en het echt van jezelf wilt. Maar eten omdat het van je verwacht wordt, terwijl je er zelf niet echt behoefte aan hebt, is iets anders. Bewustwording is ook hier de eerste stap.
Gezonder leven begint met inzicht
Of je nu wilt afvallen, meer energie wilt hebben of gewoon gezonder wilt leven — de eerste stap is altijd hetzelfde: inzicht in wat je eet, wanneer je eet en waarom je eet. Veel mensen die bij mij komen, denken dat ze alles al weten. En vaak klopt dat ook. De kennis is er. Maar de patronen doorbreken, dat is een ander verhaal.
Voeding is complex, want er spelen zoveel factoren een rol. Je opvoeding, je overtuigingen, je emoties, sociale druk en de verleidingen in supermarkten. En veel van die keuzes maak je onbewust.
Het goede nieuws? Patronen zijn te veranderen. En je hoeft dat niet alleen te doen.
Bronnen: Spector, T. (2021). Spoon-Fed. Jonathan Cape. — Pollan, M. (2008). In Defense of Food. Penguin Press. — Rico-Campa et al. (2019). BMJ, 365, l1949.
Karin — KARA Yoga, Zwolle
Yogadocent, life coach & voedingsadviseur
Ik ben Karin, eigenaar van Kara Yoga in Zwolle, life coach, yogadocent en schrijver voor tijdschriften zoals Gezond Nu. Naast yoga en bootcamp begeleid ik mensen op het gebied van voeding, bewegen en energie. Niet met een dieet, maar met een aanpak die echt bij je past en die je kunt volhouden.
Wil je hier verder mee?
In mijn 1-op-1 coachingsgesprekken kijk ik samen met jou naar je voedingspatroon, je gewoontes en wat jou tegenhoudt. Vaak zijn al drie consulten genoeg om weer op koers te komen. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek.